Ruimtelijk Economisch Kompas

Hoe geef je richting aan economische ontwikkeling in een centrum waar brede welvaart onder druk staat en klassieke modellen niet meer volstaan? Met een nieuw ruimtelijk-economisch kompas voor het centrum kiest Heerlen voor een samenhangende koers. Nadrukkelijk geen blauwdruk, maar een richtinggevend kompas voor een complexe en langjarige ontwikkelopgave. 

Van winkelgebied naar stedelijk ecosysteem

Heerlen is een stad die bewust kiest voor ontwikkeling vanuit eigenheid, met ruimte voor experiment en nieuwe vormen van stadmaken.  Hierbij staat het idee centraal dat het centrum niet langer uitsluitend wordt benaderd als een plek voor winkels en voorzieningen, maar als voedingsbodem voor een vitale stedelijke economie en leefmilieu. Wonen, werken, ontmoeten, cultuur en onderwijs worden daarbij expliciet met elkaar verbonden. 
 

Ex-centrieke centrum

Opvallend is het concept van het ex-centrieke centrum. Een samenhangend geheel van verschillende stedelijke milieus: van binnenstad tot spoorzone en beekdalen. Elk met een eigen karakter en ontwikkelperspectief. Daarmee verschuift de focus van één compacte kern naar een netwerk van complementaire plekken. 

Nieuwe energie  

Economische ontwikkeling wordt daarbij benaderd als het aantrekken en faciliteren van ‘nieuwe energie’: nieuwe bewoners, gebruikers en vormen van ondernemerschap die bijdragen aan dynamiek en waardecreatie. De gemeente zet daarbij in op het versterken van een ‘stedelijke humuslaag’ via gerichte investeringen in wonen, openbare ruimte, cultuur en onderwijs. 

Onderwijs speelt daarin een belangrijke rol. 

Heerlen ontwikkelt het centrum nadrukkelijk als plek waar onderwijs zichtbaar onderdeel wordt van het dagelijks stedelijk leven. Studenten, kennisinstellingen en leeromgevingen brengen ritme, reuring en nieuwe netwerken in de stad en versterken de verbinding tussen wonen, werken en ontmoeten. Daarmee wordt het centrum steeds meer een plek waar onderwijs, kennis en stedelijke ontwikkeling samenkomen en elkaar versterken. 

Verbinden en verleiden

Het kompas positioneert de gemeente nadrukkelijk anders. Niet alleen als sturende partij, maar ook als facilitator, verbinder en verleider van initiatieven. Ontwikkeling ontstaat in samenspel met de markt en samenleving, met ruimte voor experiment en maatwerk. Daarmee raakt deze visie aan bredere vragen die spelen in veel Nederlandse steden:

  • Hoe zet je economische ontwikkeling in als motor voor brede welvaart?
  • Wat betekent binnenstedelijke ontwikkeling wanneer het centrum verschuift van winkelgebied naar stedelijk ecosysteem?
  • Hoe organiseer je samenhang en richting in een context van toenemende initiatieven en complexiteit?  

Hoogbouwnota 

Het kompas wordt nog aangevuld met een hoogbouwnota. Zodra die er is, wordt er een definitief kompas opgeleverd. Kijk tot de (nu nog) niet complete versie van het kompas.